07-10-04

Krant - Brussel deze Week 07-10-04 (2)

 

Toogenblik, de vrijgevochten meid van de pastoor

Dertig jaar folk, jazz, bluegrass, fusion en bakken zwaar bier

Haren :

 

Brosella en Dranouter in een notendop. De AB in miniatuur. En de Bierfeesten van Buggenhout Bos in het klein. Ergens daar tussenin portretteert zich Toogenblik, voorheen ‘t Sleutelgat, ex-fotoclub. Al dertig jaar trekpleister van talentjagers – geliefd door bruinekroeggenieters, miskend door overburen – viert de club voor het eerst boven en beneden feest. Als u beschaamd moet toegeven dat u er nog nooit geweest bent : nu zaterdag 9 oktober weet de Two Level Party u vriend aan huis te maken .

Het was een jaar waarin vaders met lange haren jonge kinderen kregen, de folk zijn revival doorzette, maar dan wel om als wat elektrische gitaar was dood te spelen, en de mussen in het groen rond de kerk van Haren alle muziek wegtsjilpten. Toen amuseerden jongeren zich niet ver van moeders rok met brave hobby’s, zoals in jeugdhuis ’t Sleutelgat. Willy Verkoelen, nu voorzitter van Toogenblik en destijds actief in Centrum West in Sint-Jans-Molenbeek, vertelt over de ontstaansgeschiedenis. “Een groepje vrienden rond Dominique De Backer zocht een lokaal om een fotoclub op te richten. Via mensen van de Stad Brussel viel het huidige adres van Toogenblik Cortenbach 11, in hun handen. Enkele fotografieliefhebbers, waaronder Herman Pint en Paul Maes, hadden ook een handje weg van muziekspelen en introduceerden snel het ongegeneerd  en ambiancesterkend karakter van the place to be.  In dertig jaar tijd is ’t Sleutelgat-Toogenblik naar geest niet veranderd. Ook al vieren de anciens nu al hun vijftigste verjaardag, het blijft een stamkroeg die op amicale wijze gerund wordt door vrijwilligers, inmiddels vrienden voor het leven.” Een jeugdhuis – nu concertkroeg – vlak onder de kerktoren is wel een typisch landelijks. “Haren mag dan wel een nieuwe treinbrug over zijn dak krijgen, alle vliegtuigen, archeologische industrie, en zelfs alle cloaca’s van Brussel ten spijt, het dorp in de stad blijft authentiek,” meent Verkoelen. “Dat de Stad Brussel destijds de pastoor uit dit huis heeft gezet om de Harense bevolking een mooie ‘gemeenschapstuin’ te gunnen met zicht op Neder-Over-Heembeek, daar blijven we dankbaar voor. Onze concerten worden gespeeld in de slaapkamer van de pastoor. Hadden we er ook de kerk bijgekregen,  dan had Haren nu een ruim cultureel centrum.

 

Pioniersjaren

Hoe de live-optredens in de pioniersjaren op niveau geraakten, heeft Toogenblik grotendeels te danken aan Henri Vandenberghe (sinds 1977 organisator van het festival Brosella,JMB), die toen in Schaarbeek actief was. Dankzij verleiding door de bruine kroeg werd Henri vriend aan huis. En terwijl de jonge leden zich nog inlieten met hun eigen muziek, nam Henri de programmering van concerten voor zijn rekening. En sindsdien biedt de stek een podium voor jong talent. Laïs trad voor ons op voor 6000 oude Belgische franken – uiteraard kort na de ontdekking in Gooik. De Canadese singer-songwriter Daniel Lanois wou als Brusselse tijdsopvulling wel een gratis concert weggeven bij ons, terwijl hij daags voordien 800.000 frank kreeg op Dranouter. Dat heeft alles te maken met plezier in de muziek te maken en met vriendschap. Een typisch voorbeeld voor de denkwijze van Toogenblik is de ontdekking van Tish Kimojosa (Texaanse met Spaans bloed,JMB). De ochtendradio maakt me op een dag wakker met deze muziek. Bij het woord ‘tisj’ komt er een lach op de lippen en meteen denk je wie heeft er nu zo’n naam. Maar opeens dacht ik, hé, het lijkt wel de stem van Emmylou Harris. Uiteraard ben ik niet de enige die naar de radio luistert. Twee weken later zegt onze programmator zaliger Geert Vincx (freak van B-sides van singles en lp’s, en collectioneur van 4.000 platen en cd’s. (JMB) : ik ga Tish Himojosa uit Texas laten overkomen en om de prijs te drukken een tourneetje organiseren. Tish speelde in Toogenblik een concert om je vingers van af te likken ook al was er maar twintig man, gezien niemand haar naam kende. En een jaartje later stond ze al voor minstens 50.000 frank in de AB. Wij kunnen natuurlijk niet veel geld besteden aan onze artiesten, al halen we wel wat fondsen uit de medewerking aan Brosella en Dranouter (Toogenblik verzorgde jaren de volledige backstage beveiliging van het festival, JMB). Maar subsidies krijgen we niet van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (Toogenblik is een vzw in wording, JMB). En een aanvraag van twee jaar terug om op de listing van de Cultuurwaardebons te staan blijft onbeantwoord. Het lijkt of men ons niet wil kennen. Zelfs de voorzitster van het gemeenschapscentrum (aan de overzijde van de straat,JMB) heeft hier nog geen stap binnengezet “ “Samenwerken lukt niet. Lawaai maken we nochtans niet. Toogenblik is ook een repetitielokaal voor groepen, onder meer voor Shantalla (Belgische groep van Ieren die dankzij Toogenblik groot werden,JMB). Als ik hun muziek tot op de parking hoor als ik aankom, zal er stuiven. Nog nooit heeft een uur trouwens over lawaaihinder geklaagd.”

 

Bier

Dat is één niveau van het Toogenblik. Maar er is ook het niveau smakelijk streekbieren, waarvoor de stek gekend is. “De kaart van veertig artisanale bieren die we kunnen schenken, is een erfenis van fijnproever Robert Verschueren, die zich specialiseerde in rariteiten. Zoals de grote flessen Avec les bons soins de la brasserie Dupont (een blond kerstbier van 9,5 graden,JMB) dat bijna nergens anders te proeven is. Wij krijgen er twintig bakken per jaar van. Onze volledige bieromzet is de jongste acht jaar echter gehalveerd ingevolge de strengere alcoholcontroles. Maar dat stoort het café niet, want niemand moet van deze omzet leven. Er kunnen gerust wat bakken blijven liggen hergisten. Bovendien kicken onze buitenlandse artiesten af op onze bieren. Ieren en Engelsen, die de gewoonte hebben om in een mum van tijd, voor sluitingstijd van de cafés, pinten naar binnen te gieten, gaan hier snel door de knieën door de sterke biersoorten. En toch spelen ze dan nog door, als een fan vraagt waarom ze dit of at niet hebben gespeeld. In dertig jaar tijd is er echter maar één ding veranderd. Het verschil tussen de eerste vijftien jaar net ’t Sleutelgat en nadien Toogenblik is de muziek. Het begon met jazz en folk. Maar daar de Travers in Brussel ook jazz programmeerden was het vaak zo dat de artiesten die bij ons kwamen, na hun concert nog snel nog wat gingen spelen in Travers. We hebben toen duidelijk de jazz aan Travers gelaten. Vandaag blijven we met een achttal vrijwilligers over, die samen  gemakkelijk zestig uur per week kloppen om het café te runnen. Op woensdag wordt de nieuwe lading bakken van de biersteker in de koelkasten gestoken. ’s Avonds opent de kroeg, van halfnegen tot één uur ’s nachts. En stromen de vrienden met hun vrouw of lief toe. Het is de dag van reparatie, want op vrijdag (tweewekelijks) is het concert. Op donderdag zijn we gesloten. De Kapruin, een vereniging van mensen met een lichte mentale handicap, vult onze lokalen nu op donderdag en zaterdag. Tijdelijk, tot hun verbouwingen in Anderlecht achter de rug zijn. Zij houden er een instuif, en vorige zomer zelfs een minifestival in de tuin van Toogenblik. We zullen hun vertrek betreuren want hun activiteiten zorgen voor enige continuïteit.’ En hoe overtuigt je vandaag de verwende concertganger uit de grootstad met een plek als Toogenblik, vragen we nog. “Onze sterkte is onbekend talent. Kom naar een artiest wiens naam je niet kent,” leert Verkoelen. “Want dan is het concert nog betaalbaar (Toogenblik vraagt doorgaans 10 euro, ongeacht wie musiceert,JMB). Een groep als Laïs willen we graag nogmaals programmeren mocht het tegen het tarief zijn waarvoor ze ooit bij ons kwamen : 6000 oude Belgische frank. Maar dat wad de tijd dat we Laïs in Gooik hoorden spelen “tussen de soep en de patatten”.

 

30jaar Toogenblik, Two Leve Party op zaterdag 9 oktober vanaf 17 uur, met Shantalla, Chris Knight, Brian Webb & BJ Baartmans, Gérard de Smaele & Wiet van de Leest, en Take Five. Toegang : 10 euro. Cortenbachstraat 11 in, Haren, 0497 16 16 32. Lees in Agenda van deze week.

 

Van onze  redacteur Jean-Marie Binst

   

Link




12:51 Gepost door Jantje de Belg | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.